تکنیک های تصویربرداری پزشکی: لقمه‌های آماده تکنیکال

دوره آموزش ویدئویی ”تکنیک های تصویربرداری: لقمه‌های تکنیکال“ ویژه گروه آموزشی مدیکا فیزیکا(ساینس آزمون) جهت آمادگی داوطلبان آزمون کارشناسی‌ارشد رشته تصویربرداری پزشکی

.

معرفی دوره

تکنیک های تصویربرداری پزشکی با  ضریب یک در کنکور کارشناسی ارشد فناوری تصویربرداری پزشکی، نقش مهمی در نتایج قبولی داوطلبان دارد.

این مبحث از دروس مهم در مقطع کارشناسی پرتوشناسی تشخیصی می‌باشد و یادگیری اصولی آن نقش مهمی در کیفیت تصاویر نهایی دارد. همچنین داوطلبان آزمون ارشد وزارت بهداشت باید توجه ویژه ای به این درس داشته باشند. برای داوطلبان با پایه پرتوشناسی این درس نقطه قوت در برابر داوطلبان با پایه فیزیک است.

مطالب مرتبط با این دوره، براساس منابع معرفی شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به صورت جامع مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌است. منابع وزات بهداشت برای آزمون کنکور ارشد از این لینک در سایت سنجش پزشکی قابل دسترسی است.

 

مدرس

.دکتر عرفان ساعتچیان ـ هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

.نمونه تدریس مبحث تکنیک‌های تصویربرداری را در این لینک مشاهده کنید.

.برای دریافت نمونه درسنامه کلیک کنید.

.

محتویات دوره:

• تدریس مبحث بصورت ویدئویی توسط رتبه برتر آزمون دکترای تخصصی فیزیک‌پزشکی

  • • تکنیک CT
    • تکنیک MRI
    • تکنیک رادیوگرافی

• بررسی و تحلیل سوالات کنکور ارشد سال‌های گذشته به صورت کاملا تشریحی توسط مدرس 

• دریافت  درس‌نامه جامع (از طریق پست) کاملا منطبق با ویدئوهای آموزشی

.

در درس نامه جامع، انواع تکنیک های تصویربرداری رادیوگرافی، CT و MRI با جزئیات کامل بیان شده است. داوطلبان و دانشجویان با تهیه این دوره آموزشی می‌توانند مباحث این دروس را با جامعیت بالا فرابگیرند.

این دوره قابل استفاده برای داوطلبان آزمون ارشد، دانشجویان پرتوشناسی تشخیصی، تکنسین‌های رادیولوژی و تمام افرادی که تمایل به یادگیری این مباحث دارند می‌باشد..

.

 تسلط حداقل 90 درصدی بر مباحث با دوره‌های آموزشی مدیکا فیزیکا(ساینس آزمون)

.

مبحث اول تکنیک‌های تصویربرداری پزشکی:تکنیک رادیوگرافی به زبان ساده

تکنیک رادیوگرافی یکی از ابزارهای اساسی تصویربرداری پزشکی است که از اشعه ایکس (X-ray) برای ایجاد تصاویر داخلی از بدن یا اشیاء استفاده می‌کند. این تکنیک به پزشکان امکان می‌دهد تا ساختارها، بافت‌ها و اجزای مختلف بدن را تصویربرداری کرده و تغییراتی که در آنها رخ می‌دهد را تشخیص دهند.

.

فرآیند تصویربرداری رادیوگرافی به چه صورت است؟

.

استفاده از پرتوهای X-ray

در دستگاه رادیوگرافی، پرتوهای X-ray از یک جهت به اشیاء یا بدن انسان فرستاده می‌شوند.

جذب پرتوهای X-ray

اشیاء یا بافت‌ها با اختلاف‌هایی در جذب پرتوهای X-ray به نمایش درمی‌آیند. اجزایی که پرتوها را بیشتر جذب می‌کنند، به صورت سفید در تصاویر ظاهر می‌شوند و اجزایی که کمتر جذب می‌کنند، به صورت تیره‌تر نشان داده می‌شوند.

ثبت تصاویر

پرتوهای X-ray پس از عبور از بدن یا اشیاء، توسط یک حسگر دریافت می‌شوند. اطلاعات دریافتی توسط این حسگر، ذخیره می‌شود و تصاویر رادیوگرافی به وجود می‌آید.

تشخیص و تحلیل تصاویر

تصاویر رادیوگرافی توسط پزشک یا تکنسین مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرند. این تصاویر به پزشکان امکان می‌دهد تا تغییرات ساختاری، شکستگی‌ها، ترک‌ها، ناهنجاری‌ها و سایر مشکلات را تشخیص دهند.

.

کاربرد تکنیک رادیوگرافی

.

تکنیک رادیوگرافی در تشخیص و پیگیری مجموعه‌ای از بیماری‌ها و مشکلات پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جمله کاربردهای رایج آن عبارتند از:

• تشخیص شکستگی‌ها و ترک‌های استخوانی
• ارزیابی عوارض جراحی
• تشخیص عفونت‌ها و التهاب‌ها
• تشخیص انسداد عروق
• تشخیص تغییرات در دستگاه‌های داخلی مانند ریه‌ها، قلب و شرایین
• تشخیص کیسه‌های مایع در بدن
• بررسی وضعیت دندان‌ها و فک‌ها

.

مزایای تکنیک رادیوگرافی

.

سرعت و سهولت: تصویربرداری رادیوگرافی سریع و ساده است. تهیه تصاویر از طریق این تکنیک به طور معمول به سرعت انجام می‌شود، که می‌تواند مزیتی برای اورژانس‌ها و مواردی با وضعیت‌های وخیم باشد.

قدرت تشخیصی: رادیوگرافی به پزشکان امکان می‌دهد تا تغییرات ساختاری و مشکلاتی که در بافت‌ها و اجزای داخلی بدن رخ می‌دهند، را تشخیص دهند. مشکلاتی مانند شکستگی‌ها، ترک‌ها، التهابات، عفونت‌ها و انسداد عروق می‌توانند در تصاویر رادیوگرافی مشاهده شوند.

وسیع‌ترین کاربرد در تصویربرداری دندانی: رادیوگرافی در تصویربرداری دندانی و شریان‌های فکی بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تکنیک به دندان‌پزشکان امکان می‌دهد تا وضعیت دندان‌ها، ریشه‌ها، عفونت‌ها و مشکلات دندانی را تشخیص دهند.

دسترسی پذیری: دستگاه‌های رادیوگرافی در بیشتر مراکز پزشکی و بیمارستان‌ها موجود هستند و به طور گسترده در سطوح مختلف مراقبت‌های بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تشخیص سریع و تاثیرگذار: در مواردی که نیاز به تشخیص سریع و فوری وجود دارد، تکنیک رادیوگرافی می‌تواند کمک کننده باشد. این تصاویر می‌توانند اطلاعات ضروری را برای تصمیم‌گیری سریع در مورد درمان ارائه دهند.

در همه حال، باید توجه داشت که از آنجایی که از اشعه X-ray استفاده می‌شود، لازم است تا میزان تابش جذب شده توسط بدن مدیریت شود تا از عوارض جانبی جلوگیری شود. همچنین، در برخی موارد نیاز به تکمیل تصاویر با تکنیک‌های دیگر نیز ممکن است.​

.

مبحث دوم تکنیک‌های تصویربرداری پزشکی: تکنیک CT

تصویربرداری کامپیوتری (CT) یک تکنیک پیشرفته تصویربرداری پزشکی است که از اشعه ایکس (X-ray) برای تولید تصاویر دقیق و مفهومی از داخل بدن استفاده می‌کند. این تکنیک به ما امکان می‌دهد تصاویر سه‌بعدی و مقطعی از بافت‌ها، عضلات، استخوان‌ها و سایر ساختارهای داخلی بدن را ایجاد کنیم.

در درس تکنیک CT به نحوه وضعیت‌دهی با بیماران در این مدالیته تصویربرداری می پردازیم.

.

فرآیند CT به این صورت عمل می‌کند:

.

چرخش دستگاه CT

بیمار بر روی یک تخت دراز می‌کشد و دستگاه CT که شبیه به یک حلقه بزرگ است، اطراف بدن او چرخش می‌کند. در هر مرحله از چرخش، پرتوهای X-ray از درون بدن عبور می‌کنند.

ثبت پروجکشن‌ها

در هر زاویه چرخش، پرتوهای X-ray از بدن عبور می‌کنند و توسط دستگاه دریافت‌کننده در سمت مقابل ثبت می‌شوند. این تپروجکشن‌ها به کامپیوتر ارسال می‌شوند.

ترکیب تصاویر مقطعی

کامپیوتر تصاویر را تجزیه و تحلیل کرده و تصاویر مقطعی نازکی از داخل بدن ایجاد می‌کند.

ایجاد تصاویر سه‌بعدی

تصاویر مقطعی به وسیله کامپیوتر ترکیب می‌شوند تا تصاویر سه‌بعدی از ساختارهای داخلی بدن ایجاد شوند.

.

مزایای CT اسکن

مزایای CT شامل دقت بالا در تصاویر، توانایی تشخیص سریع، امکان تصویربرداری سه‌بعدی و اطلاعات دقیقتر از ساختارها و بافت‌هاست. اما از آنجایی که از اشعه X-ray استفاده می‌شود، لازم است تا میزان تابش جذب شده توسط بدن مدیریت شود تا از عوارض جانبی جلوگیری شود.

CT به پزشکان اطلاعات مهمی را در مورد وضعیت سلامتی بیماران ارائه می‌دهد و به آن‌ها کمک می‌کند تا تشخیص دقیق‌تر و بهتری را ارائه دهند. همچنین برای برنامه‌ریزی درمان‌ها و مداخلات پزشکی از اهمیت بسیاری برخوردار است.​

.

 کاربردها:

CT در تشخیص و پیگیری بیماری‌های مختلف از جمله سرطان‌ها، آسیب‌ها و عوارض جراحی، عفونت‌ها، ترک‌ها و شکستگی‌ها، انسداد عروق و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین در برنامه‌ریزی جراحی‌ها، مداخلات پزشکی و مانیتورینگ تغییرات پزشکی مفید است. درس تکنیک CT از جمله مباحث مهم از مبحث تکنیک های تصویربرداری می‌باشد.

.

مبحث سوم تکنیک‌های تصویربرداری پزشکی: تکنیک MRI

MRI (Magnetic Resonance Imaging) یک تکنیک تصویربرداری پزشکی پیشرفته است که با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویر دقیق و با رزولوشن بالا از ساختارهای داخلی بدن انسان ایجاد می‌کند. این روش تصویربرداری غیرتهاجمی معمولاً به پزشکان کمک می‌کنند تا تشخیص دقیق‌تری از بیماری‌ها و اختلالات داخلی بدن انسان ارائه دهند.

.

فرآیند تکنیک MRI به چه صورت است؟

.

آماده سازی بیمار:

بیمار روی تخت MRI قرار می گیرد و هرگونه تنظیمات لازم برای اطمینان از راحتی و همسویی مناسب با ناحیه تصویربرداری انجام می شود.

قرار دادن سیم پیچ فرکانس رادیویی (Radiofrequency (RF) Coil Placement):

سیم پیچ های RF تخصصی ممکن است در اطراف ناحیه مورد نظر برای بهبود کیفیت تصویر و دریافت سیگنال قرار داده شوند.

کاربرد میدان مغناطیسی:

یک میدان مغناطیسی قوی و یکنواخت بر روی بدن بیمار اعمال می شود. این هسته های هیدروژن (پروتون ها) بافت های بدن را با میدان مغناطیسی هماهنگ می کند.

پالس فرکانس رادیویی (Radiofrequency Pulse):

یک پالس فرکانس رادیویی کوتاه اعمال می‌شود که پروتون های هم تراز را مختل می‌کند. این انرژی توسط پروتون‌ها جذب می شود و باعث می شود آنها به طور موقت از حالت تعادل خود خارج شوند.

آرامش و انتشار سیگنال (Relaxation and Signal Emission):

پس از خاموش شدن پالس فرکانس رادیویی، پروتون‌های برانگیخته به حالت تعادل خود باز می گردند و انرژی را به شکل سیگنال‌های فرکانس رادیویی آزاد می کنند.

.

کاربرد تکنیک MRI

تکنیک رادیوگرافی MRI در تشخیص و پیگیری مجموعه‌ای از بیماری‌ها و مشکلات پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جمله کاربردهای رایج آن عبارتند از:

• تشخیص بیماری‌های مغز و اعصاب: MRI برای تشخیص و پیگیری بیماری‌های مغز و سیستم عصبی مانند اسکلروز چندگانه، آسیب عصبی، تومورهای مغزی، اختلالات جریان خونی مغزی و آسیب‌های مختلف مغزی استفاده می‌شود.
• پیگیری بیماری‌های مفصلی و اسکلتی: MRI برای تصویربرداری از مفاصل و بافت‌های نرم اطراف آن‌ها، تشخیص و پیگیری بیماری‌های مفصلی مانند آرتریت، آرتروز و اختلالات مهم مفاصلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• تشخیص و پیگیری تومورها: MRI اطلاعات دقیقی از ساختار و خصوصیات تومورها و ناحیه‌های مشکوک در بدن ارائه می‌دهد که در تشخیص، بررسی و پیگیری این بیماری‌ها بسیار مفید است.
• پیگیری اثربخشی درمان‌ها: MRI به پزشکان کمک می‌کند تا پس از انجام درمان‌هایی مانند شیمی‌درمانی یا تراپی‌های پرتویی، تغییرات در بافت‌ها و ساختارها را پیگیری و ارزیابی کنند.

.

سایر دوره های آموزشی

برای مشاهده سایر دوره های آموزشی مختص کنکور ارشد رشته های فیزیک پزشکی، فناوری تصویر برداری پزشکی و رادیوبیولوژی میتوانید از دوره های جامع هم مسیر استفاده کنید.

• دوره جامع ارشد فیزیک پزشکی

• دوره جامع ارشد تصویر برداری

• دوره جامع ارشد  رادیوبیولوژی 

.